NBA-Standaard 4410 (Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden 4410) regelt samenstellingsopdrachten - de meest voorkomende vorm van betrokkenheid van een accountant bij een MKB-jaarrekening. De samenstellingsverklaring bevestigt dat de jaarrekening volgens een toepasselijk verslaggevingsstelsel tot stand is gekomen, niet dat de cijfers juist zijn. Voor dat laatste bestaan beoordelingsopdrachten (NV COS 2400) en controleopdrachten (NV COS 3000).
Drie niveaus van zekerheid. Een samenstellingsopdracht (NV COS 4410) levert geen zekerheid; de accountant ondersteunt de directie bij het opstellen van de jaarrekening en bevestigt het verslaggevingsstelsel. Een beoordelingsopdracht (NV COS 2400) levert beperkte zekerheid op basis van inquiry en analytical review. Een controleopdracht (NV COS 3000) levert redelijke zekerheid via inhoudelijke controle. Welke soort de klant nodig heeft, hangt af van de wettelijke vereisten (artikel 2:393 BW voor middelgrote en grote rechtspersonen) en de keuze van de aandeelhouders.
Het samenstellingsdossier moet (1) een opdrachtbevestiging bevatten, (2) een memorandum met cliëntenkennis, (3) een document over inschatting fraude- en continuïteitsrisico, (4) significante boekingen en grondslagen, (5) een communicatie- of bevestigingsbrief van de directie, (6) een aansluiting tussen administratie en jaarrekening, en (7) de samenstellingsverklaring zelf. NBA biedt template-pakketten; veel kantoren bouwen op bestaande bibliotheken voort om reproduceerbaar te werken.
Drie varianten van de verklaring. De standaard-samenstellingsverklaring volgt de NBA-modeltekst zonder afwijkingen. De beperkte variant beperkt zich tot bepaalde rubrieken (bijvoorbeeld alleen de winst-en-verliesrekening). De uitgebreide variant voegt aanvullende toelichtingen toe op verzoek van de directie of de gebruiker. De keuze beïnvloedt de modeltekst, niet de werkprogramma; alle drie vereisen hetzelfde dossiermateriaal.
Bij ondertekening wordt het dossier vergrendeld; latere wijzigingen worden geregistreerd als amendementen met datum en reden. De bewaartermijn is zeven jaar conform de fiscale bewaarplicht (AWR art. 52 lid 4); NBA hanteert dezelfde termijn voor samenstellingsdossiers. Taxmo automatiseert de purge na zeven jaar via een nightly retention-cron met audit-log per dossier; de jaarrollover kopieert de permanent-file documenten (statuten, UBO-verklaring, Wwft-risicomemo) naar het volgende boekjaar.