Rechtspersoon met leden; vennootschapsbelasting plus ledenaftrek onder Wet Vpb art. 9
Een cooperatie is een rechtspersoon (BW art. 2:53) met leden die door middel van de cooperatie een gezamenlijk doel nastreven. Een cooperatie is vennootschapsbelasting-plichtig (Wet Vpb 1969 art. 2 lid 1 onder b) maar krijgt een ledenaftrek voor uitkeringen aan leden (Wet Vpb art. 9). Voor jaarrekening en deponering geldt BW Boek 2 Titel 9.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Rechtspersoonlijkheid | Ja (BW art. 2:53) |
| Winstbelasting | Vennootschapsbelasting (Wet Vpb 1969 art. 2 lid 1 onder b) |
| Ledenaftrek | Wet Vpb art. 9 lid 1 onder g |
| Leden | Minimaal 2 personen of rechtspersonen |
| Aansprakelijkheid leden | Wettelijk uitgesloten (WA-cooperatie) of pro rata (BA / UA) |
| Jaarrekening | Conform BW Boek 2 Titel 9 |
Een cooperatie heeft leden in plaats van aandeelhouders; lidmaatschap is niet vrij overdraagbaar zoals aandelen (BW art. 2:53). De cooperatie streeft het doel van haar leden na (typisch: gezamenlijke inkoop, gezamenlijke verkoop, gezamenlijke financiering). Drie aansprakelijkheidsvarianten: WA-cooperatie (Wettelijke Aansprakelijkheid uitgesloten), BA-cooperatie (Beperkte Aansprakelijkheid pro rata) of UA-cooperatie (Uitgesloten Aansprakelijkheid). De juiste aanduiding moet in de naam zijn opgenomen.
Een cooperatie is regulier Vpb-plichtig over haar winst, maar krijgt een specifieke aftrek voor uitkeringen aan leden voor zover die zijn gerelateerd aan ledenverkeer (Wet Vpb art. 9 lid 1 onder g). Voorbeeld: een inkoop-cooperatie die haar winst uitkeert aan leden in de vorm van prijskortingen op leden-inkoop kan deze uitkeringen aftrekken voor de Vpb-grondslag. De aftrek geldt niet voor uitkeringen die los staan van het ledenverkeer (kapitaalcooperaties zonder verdelingsmechanisme krijgen geen ledenaftrek).
Een cooperatie valt onder Boek 2 BW Titel 9 (Jaarrekening en jaarverslag). De jaarrekening moet binnen acht dagen na vaststelling worden gedeponeerd bij KvK (BW art. 2:394). Voor kleinere cooperaties (balanstotaal tot EUR 7,5 miljoen, omzet tot EUR 15 miljoen, max 50 werknemers - groottecriteria zoals verhoogd per 1 januari 2024 door EU Gedelegeerde Richtlijn 2023/2775) volstaat een verkort schema (BW art. 2:396); micro-cooperaties hebben een nog beknopter schema (BW art. 2:395a). SBR-XBRL via Digipoort NT2026.
Een cooperatie houdt een ledenregister bij met identiteit van iedere lid, datum van toetreding en eventuele uittreding. Bij toetreding en uittreding moet de balans worden aangepast voor het kapitaalrekening van het betreffende lid. Voor de Vpb-aangifte zijn de leden-uitkeringen apart te verantwoorden (rubriek ledenaftrek).
Een cooperatie is geschikt als meerdere ondernemers of organisaties hun krachten willen bundelen voor gezamenlijke inkoop, verkoop, of dienstverlening, en de winsten naar rato van afname willen verdelen. De ledenaftrek van Wet Vpb art. 9 verlaagt dan de Vpb-druk significant tegenover een BV-structuur.
Nee, alleen voor uitkeringen die ledenverkeer-gerelateerd zijn. Een uitkering aan een lid dat geen leveringen via de cooperatie doet kan niet via art. 9 worden afgetrokken; die valt onder gewone dividend-fiscaliteit.
Een cooperatie kan met twee leden worden opgericht (BW art. 2:53). Bij minder dan twee leden gedurende langere tijd (typisch 6 maanden) kan ontbinding worden gevorderd.
Wettelijke basis: BW Boek 2 art. 2:53 e.v. + Wet Vpb 1969 art. 2 lid 1 onder b + art. 9.
Let op: dit is algemene informatie, geen fiscaal advies. Controleer bedragen en termijnen op belastingdienst.nl voor jouw belastingjaar.