Fiscaal transparant; iedere vennoot wordt afzonderlijk belast in Box 1 inkomstenbelasting
Een VOF (vennootschap onder firma) is geen rechtspersoon maar een samenwerkingsvorm onder het Wetboek van Koophandel art. 16. De VOF zelf is fiscaal transparant: iedere vennoot wordt naar rato van zijn winstaandeel afzonderlijk belast in Box 1 inkomstenbelasting en heeft individueel recht op zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling, mits hij persoonlijk aan het urencriterium van 1.225 uur voldoet.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Rechtspersoonlijkheid | Nee (transparant samenwerkingsverband) |
| Winstbelasting | Per vennoot in Box 1 inkomstenbelasting |
| Tarief 2026 | 35,82% / 37,48% / 49,50% per vennoot |
| Aansprakelijkheid | Hoofdelijk en pro rata onbeperkt |
| Aftrekposten per vennoot | Zelfstandigenaftrek + MKB-vrijstelling individueel |
| Urencriterium | 1.225 uur per vennoot persoonlijk |
| Aansprakelijkheidsregels | WvK art. 18 (hoofdelijk) |
Een VOF is fiscaal transparant; de VOF zelf doet geen winstbelasting-aangifte. In plaats daarvan wordt het winstaandeel van iedere vennoot doorgesluisd naar zijn persoonlijke Box 1 (Wet IB 2001 art. 3.4). Iedere vennoot doet zijn eigen IB-aangifte, neemt zijn aandeel in de winst als ondernemingswinst op, en kan individueel zelfstandigenaftrek (EUR 1.200 in 2026), startersaftrek (EUR 2.123) en MKB-winstvrijstelling (12,7 procent) claimen mits hij persoonlijk aan het urencriterium van 1.225 uur per kalenderjaar voldoet (Wet IB art. 3.6).
Iedere vennoot is hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de VOF (Wetboek van Koophandel art. 18). Dat betekent dat een crediteur iedere vennoot voor het volledige bedrag kan aanspreken, ongeacht het interne winstaandeel. Dit is een belangrijk verschil met een BV en een Stichting, waar de aansprakelijkheid wordt beperkt tot het vennootschappelijk vermogen.
Hoewel de winstbelasting per vennoot loopt, doet de VOF wel als geheel BTW-aangifte (Wet OB 1968). De VOF heeft een eigen BTW-nummer in formaat NL...B01 en dient per kwartaal de aangifte in. De KOR (kleineondernemersregeling) is van toepassing op het niveau van de VOF; de omzetdrempel van EUR 20.000 geldt voor de totale VOF-omzet, niet per vennoot.
De VOF-overeenkomst legt vast hoe de winst tussen vennoten wordt verdeeld (per rato, naar arbeid, naar kapitaal of een combinatie). Wijzigingen in samenstelling (toetreding, uittreding, overlijden van een vennoot) leiden fiscaal niet automatisch tot staking van de onderneming, mits de continuiteit gewaarborgd blijft. Bij staking voor een individuele vennoot moet er afgerekend worden over stakingswinst (Wet IB art. 3.79).
Nee. Iedere vennoot doet zijn eigen IB-aangifte met zijn winstaandeel uit de VOF. De VOF zelf vult wel de aangifte omzetbelasting in op VOF-niveau.
Ja. Een man-vrouw-firma is een veel-voorkomende VOF-vorm. Iedere echtgenoot is dan zelfstandig ondernemer voor de IB met eigen uren-administratie en eigen recht op zelfstandigenaftrek.
Een maatschap heeft geen handelsdoel; vennoten oefenen typisch een vrij beroep uit (advocaten, artsen, accountants). Een VOF is voor handelsondernemingen en is bekend bij KvK. Beide zijn fiscaal transparant, maar de aansprakelijkheidsregels verschillen (maatschap pro rata, VOF hoofdelijk).
Iedere vennoot wordt afzonderlijk getoetst op het urencriterium. De vennoot die de 1.225 uur haalt krijgt zelfstandigenaftrek; de vennoot die het niet haalt niet. De winstverdeling daartussen is bedrijfsmatig, niet fiscaal vastgelegd.
Wettelijke basis: Wetboek van Koophandel art. 16-18 + Wet IB 2001 art. 3.4.
Let op: dit is algemene informatie, geen fiscaal advies. Controleer bedragen en termijnen op belastingdienst.nl voor jouw belastingjaar.