Doelvermogen zonder leden; ANBI-status en verschuldigde belastingen in 2026
Een stichting is een rechtspersoon zonder leden of aandeelhouders die een vermogen aanwendt voor een bepaald doel (BW art. 2:285). Stichtingen zijn alleen vennootschapsbelasting-plichtig voor zover zij een onderneming drijven (Wet Vpb art. 2 lid 1 onder e); zonder ondernemingsactiviteit is er geen winstbelasting. ANBI-status onder AWR art. 5b geeft fiscale voordelen voor giften en erfenissen.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Rechtspersoonlijkheid | Ja (BW art. 2:285) |
| Leden of aandeelhouders | Geen |
| Vpb-plicht | Alleen bij ondernemingsactiviteit (Wet Vpb art. 2 lid 1 onder e) |
| ANBI-status | Mogelijk onder AWR art. 5b |
| Jaarrekening | Alleen verplicht bij commerciele activiteit |
| Bestuur | Verplicht (minimaal 1 persoon) |
Een stichting is alleen vennootschapsbelasting-plichtig voor zover zij een onderneming drijft (Wet Vpb 1969 art. 2 lid 1 onder e). Drie criteria moeten cumulatief vervuld zijn: duurzaamheid, organisatie en deelname aan het economisch verkeer met winststreven. Zuiver ideele activiteiten (charitatieve doelen, onderzoek, kunst) vallen niet onder de Vpb. Bij gemengde activiteiten (deels commercieel, deels ideel) is er een fiscale splitsing: alleen het commerciele deel valt onder Vpb.
Een ANBI is een door de Belastingdienst aangewezen instelling die voor ten minste 90 procent het algemeen nut beoogt (AWR art. 5b en de Uitvoeringsregeling AWR art. 1a). Een ANBI is vrijgesteld van schenk- en erfbelasting over ontvangen giften en nalatenschappen. Donateurs aan een ANBI mogen hun giften aftrekken in Box 1 IB (Wet IB art. 6.32 e.v.). Publicatieverplichtingen: een ANBI moet jaarlijks een actueel beleidsplan, een financiele verantwoording en een staat van baten en lasten openbaar maken op een eigen of door de Belastingdienst aangewezen website.
Een stichting hoeft geen jaarrekening te deponeren bij KvK tenzij zij een onderneming drijft met een bepaalde omvang (BW art. 2:299a; afhankelijk van omzet en aantal werknemers). ANBI's hebben hun eigen publicatieplicht: jaarstukken moeten openbaar zijn (ANBI-uitvoeringsregeling). Stichtingen zonder commerciele activiteit en zonder ANBI-status hebben dus alleen een interne administratieplicht.
Een stichting is BTW-plichtig zodra zij belastbare prestaties verricht in het economisch verkeer (Wet OB 1968 art. 7). Zuiver ideele activiteiten zijn vaak BTW-vrijgesteld (bv onderwijs, gezondheidszorg, sportverenigingen, fondsenwerving onder art. 11 Wet OB). Heeft de stichting personeel in dienst, dan is zij inhoudingsplichtige voor de loonbelasting en moet zij per tijdvak een loonaangifte indienen.
Ja. Een stichting moet binnen acht dagen na oprichting worden ingeschreven in het Handelsregister van de KvK (Handelsregisterwet 2007 art. 5). Een notariele oprichtingsakte is verplicht (BW art. 2:286).
Via een formulier bij de Belastingdienst (Aanvraag ANBI-status). Voorwaarden: doelstelling ten minste 90 procent algemeen nut, geen winststreven, beleidsplan en bestuursinrichting voldoen aan de Uitvoeringsregeling AWR art. 1a, en jaarlijkse publicatie van financiele stukken.
Een stichting mag overschotten realiseren, maar die overschotten mogen niet aan oprichters of bestuurders worden uitgekeerd (BW art. 2:285 lid 3). Overschotten moeten worden aangewend voor het stichtingsdoel of worden gereserveerd.
Wettelijke basis: BW Boek 2 Titel 6 + Wet Vpb art. 2 lid 1 onder e + AWR art. 5b.
Let op: dit is algemene informatie, geen fiscaal advies. Controleer bedragen en termijnen op belastingdienst.nl voor jouw belastingjaar.